Nhà báo tự do Lê Dũng Vô-va
Lê Văn Dũng, người được công luận biết đến qua bút hiệu Lê Dũng Vô-va, sinh ngày 10/10/1970 tại Ứng Hòa, tỉnh Hà Tây cũ, nay thuộc thành phố Hà Nội. Ông xuất thân trong gia đình công chức, học tại Đại học Bách khoa Hà Nội và tốt nghiệp với tấm bằng Kỹ sư ngành điện.
Lê Dũng Vô-va từng bộc bạch,
ông không hiểu nhiều về các giá trị nhân quyền và sự thật lịch sử của đất nước
cho đến khi các cuộc biểu tình chống Trung cộng xảy ra vào cuối năm 2007. Tuy
nhiên, phải đến mùa hè năm 2011, ông mới dám “bước xuống đường” để công khai
bày tỏ thái độ trước vận mệnh của đất nước.
Là một kỹ sư, làm việc
trong guồng máy nhà nước, Dũng nhận thức được phần nào thực trạng xã hội nhưng
chưa hiểu hết căn nguyên của những thảm cảnh mà người dân phải gánh chịu. Cũng
như nhiều người dân Hà Nội, ông nghĩ rằng khi đất nước lâm nguy thì mình phải
lên tiếng, và nếu làm điều đúng đắn, ắt sẽ được nhà nước ủng hộ. Nhưng thực tế
lại hoàn toàn trái ngược, nhà cầm quyền không những không ủng hộ, mà còn đàn áp
thẳng tay mọi tiếng nói yêu nước bằng bạo lực và nhà tù. Báo chí quốc doanh còn
tuyên truyền rằng những cuộc biểu tình là do thế lực thù địch xúi giục, và những
người tham gia là phần tử xấu, có động cơ mưu lợi cá nhân. Chính hành động này
đã giúp Lê Dũng và nhiều người khác nhận thức rõ ràng về bản chất của chế độ cộng
sản. Tác dụng ngược của chính sách đàn áp là ngày càng có thêm nhiều người xuống
đường biểu tình và từ những phong trào đường phố như thế, xuất hiện thêm những
người hoạt động nhân quyền sau này.
Bạn bè chung chí hướng kể
rằng, ông Dũng là người trọng nghĩa tình và rất hào phóng. Ông không ngần ngại
rút hầu bao để thanh toán các khoản tiền như chi phí đi lại, thuê xe, in băng
rôn, khẩu hiệu, in trang phục, quần áo…
Các “chi phí yêu nước”
này ước tính lên đến cả trăm triệu đồng và là một trong những nguyên nhân khiến
cuộc hôn nhân của ông rạn nứt. Công an không chỉ gây khó khăn trong công việc
mà còn tạo sức ép lên gia đình ông. Không chịu nổi áp lực từ nhà cầm quyền, vợ
ông Dũng quyết định ly hôn.
Sau này, Lê Dũng kết hôn
lần hai với một người phụ nữ trẻ. Họ gặp nhau trong các cuộc biểu tình và các
chuyến từ thiện đến vùng sâu, vùng xa. Chị là người luôn đồng hành, ủng hộ mọi hoạt
động và lý tưởng của chồng.
Từ giữa năm 2018, sau khi
các cuộc biểu tình chống Dự luật Đặc khu và Luật An ninh mạng bị dập tắt, phong
trào đấu tranh đường phố gần như bị nghiền nát. Để tránh bị bắt, nhiều người phải
chuyển sang hoạt động thầm lặng, hoặc viết bài ẩn danh. Lê Dũng Vô-va là một
trong số ít người vẫn kiên định với cách tranh đấu của riêng mình. Bền bỉ, kiên
trì, quả cảm và mang chút hài hước là những phẩm chất dễ nhận thấy ở nhà báo “lề
dân” này.
Năm 2017, ông Dũng cùng một
số bạn bè lập ra kênh YouTube “Chấn Hưng Tivi” (CHTV) để phổ biến kiến thức
pháp luật, phê phán sai phạm của quan chức, đặc biệt là những vụ cướp đất, bảo
vệ dân oan, và bình luận về các vấn đề chính trị, xã hội Việt Nam.
Đầu năm 2021, ông Dũng đã
dự cảm mình sẽ bị bắt khi liên tục bị triệu tập từ cơ quan an ninh. Tuy nhiên,
ông từ chối đi vì cho rằng các lệnh triệu tập không đúng quy định pháp luật. Đến
cuối tháng 4/2021, công an Hà Nội đã ra quyết định khởi tố ông theo Điều 117 - BLHS
“Tuyên truyền chống nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”. Ngày 25/5,
công an Hà Nội xông vào nhà riêng nhưng ông đã rời đi trước đó. Ngày 1-6, cơ
quan an ninh ra lệnh truy nã đặc biệt đối với ông. Cuối cùng, ngày 30/6/2021,
ông bị bắt khi đang ở nhà người chú họ tại Ứng Hòa, Hà Nội.
Lê Dũng Vô-va bị đưa ra
tòa ngày 23/3/2022 và bị tuyên án 5 năm tù giam và 5 năm quản chế. Người chú của
ông, ông Nguyễn Văn Son, bị tuyên án 18 tháng tù treo và 36 tháng thử thách vì
cáo buộc “che giấu tội phạm”.
Ngoài việc đấu tranh cho
nhân quyền, ông Dũng còn tham gia điều tra hiện tượng cá chết hàng loạt ở miền
Trung do công ty Formosa thải chất độc xuống biển vào tháng 4/2016. Ông còn
tích cực tham gia các chương trình vận động giúp đỡ nạn nhân thiên tai ở miền
Trung. Những người từng tiếp xúc với Lê Dũng Vô-va đều nhận xét ông là người cởi
mở, gần gũi, nhiệt tình và hài hước.
Ông Dũng đã đánh đổi cuộc
sống bình yên và cơ hội thăng tiến để chọn con đường gian nan, đối mặt với tù
đày và mất mát. Nhưng ông biết rằng đó là con đường duy nhất để không phải hổ
thẹn với đất nước, với con cháu và với chính lương tâm mình.
Tháng Sáu năm nay (2026),
Lê Dũng Vô-va sẽ mãn án tù giam, tiếp tục bị quản chế tại nhà thêm 5 năm nữa.
Người như Lê Dũng Vô-va
thật hiếm có.
(Viết cho mục Chân Dung TNLT của Đài Phát thanh Đáp Lời Sông Núi, đăng lần đầu ngày 14/9/2022
Sửa và bổ sung tháng 2/2026).
No comments:
Post a Comment