Phạm Đoan Trang, người tự do ngay cả khi bị cầm tù

Bà Phạm Đoan Trang tại phiên tòa ngày 14 Tháng Mười Hai 2021

ĐÔI DÒNG VỀ NGƯỜI TÙ THẾ KỶ TRƯƠNG VĂN SƯƠNG

Đây là ông Trương Văn Sương, cựu sĩ quan VNCH. Ông đã bị giam giữ suốt 33 năm cho đến khi qua đời trong nhà tù Ba Sao (Nam Hà). Ông Trương Văn Sương bị bắt năm 1984 vì bị coi là kẻ thù của chế độ. Mà ông Sương là kẻ thù của chế độ độc tài thật. Ông tham gia tổ chức chính trị của nhà yêu nước Trần Văn Bá, người sau đó đã bị kết án tử hình.  Ông Sương, quê ở Sóc Trăng nhưng sau khi bị kết án tù chung thân thì ông bị lưu đày ra Bắc và bị giam tại nhà tù Nam Hà.

VẨN VƠ VƠ VẨN

Tôi nhận ra điều khó khăn nhất trong cuộc đời mình (hoá ra) là giấc ngủ. Từ bé, tôi đã khó ngủ, và ít ngủ. Không biết đó là nguyên nhân khiến tôi ốm yếu, còi cọc hay ngược lại, vì ốm yếu nên sinh ra khó ngủ. Thời thanh niên lại khó ngủ, và ít ngủ thêm một chút nữa. Chẳng hề gì. Tôi không mấy bận tâm. Người ta còn một giấc ngủ dài cơ mà. Để dành thời gian cho giấc ngủ cuối cùng, có hơn không.

ĐÔI DÒNG KHI ĐỌC “TRONG GỌNG KÌM LỊCH SỬ” CỦA CỤ BÙI DIỄM

Xin thừa nhận rằng tôi chỉ mới biết đến cuốn sách đặc biệt này khi trên mạng tràn ngập thông tin cụ Bùi Diễm qua đời. Một người anh mà tôi trân quý đã (phải) gửi bản PDF cho tôi đọc. Tôi đọc say mê, nhưng đọc chậm để hiểu, để nghiền ngẫm. Và rồi buồn khôn tả.

TẤM DANH THIẾP CỦA NGƯỜI VIỆT

Theo số liệu công bố ngày 1/4/2021, dân số Sài Gòn có khoảng 8,99 triệu người. Tuy nhiên, nếu tính cả người cư trú không đăng ký hộ khẩu thì dân số thực tế của thành phố này vào năm 2018 đã gần 14 triệu người. Có nghĩa hiện nay (năm 2021), dân số thực tế tại Sài Gòn hẳn là lớn hơn con số 14 triệu so với 3 năm trước đó. Nếu căn cứ vào con số gần 9 triệu người “có hộ khẩu” năm 2021 và 14 triệu “dân số thực tế” của năm 2018 thì có thể suy ra và ước lượng số người không có hộ khẩu tại Sài Gòn hiện thời là khoảng 5 triệu. Ngày 12/10/2021, Tổng cục Thống kê Việt Nam công bố con số 1,3 triệu người đã rời bỏ các thành phố lớn để trở về quê trong 9 tháng đầu năm 2021. Đáng lưu ý, con số thống kê trên chưa bao gồm lượng người rời đi sau khi Sài Gòn mở cửa hôm 1/10/2021.

CÂY ĐÀN TÙ

(Huỳnh Anh Tú)

Phần 1: Trần Quốc Dũng, người bạn tù trọn tình vẹn nghĩa

Cây Đàn Tù sau khi đến bến bờ tự do. Trên cây đàn lưu dấu chữ ký và lời đề tặng của vợ chồng tôi. Chữ ký của Phạm Đoan Trang và của các cựu TNCT Nguyễn Hữu Cầu, Thích Thiện Minh, Trần Vũ Anh Bình. Không tính Phạm Đoan Trang, 5 người cộng lại tròn 87 năm tù.

KỶ NIỆM VỀ PHẠM ĐOAN TRANG VỚI CÂY ĐÀN TÙ

Đây là “Cây đàn tù”. Sở dĩ nó mang tên gọi ấy vì cây guitar này từng trải qua ngót nghét 40 năm bị giam cầm, có lẽ dài hơn bất cứ đời tù nào của người Việt Nam. Không biết ai là chủ nhân đích thực hoặc đầu tiên của nó. Nhưng cây đàn đã được chuyền tay qua nhiều thế hệ tù nhân chính trị từ sau năm 1975 đến cuối năm 2013. Người cuối cùng may mắn được sở hữu cây đàn này là chồng tôi, cựu tù nhân chính trị Huỳnh Anh Tú.

MỘT VÀI MẨU CHUYỆN VẶT TRONG TÙ

(Viết nhân kỷ niệm 13 năm ngày bị bắt, 9 năm ngày được thả và tròn 111 ngày bị cầm tù vì đại dịch)

 

1. “Ơ CÁI CHỊ NÀY HAY NHỈ”

 

Sắp đến kỷ niệm 13 năm đi tù và 9 năm ra tù nên nhiều ký ức về tù cứ ùn ùn kéo về. Khiếp, một câu văn mà có đến 3 chữ “tù”, kinh bỏ xừ đi được ấy.

 

Hồi ở nhà tù Trại 5 Thanh Hóa, nhiều cai tù ngứa mắt với tôi lắm. Lý do là tôi chẳng chịu làm gì, chẳng chịu “lao động” để được “vinh quang” như ai kia đã dạy. Tuy nhiên, hàng ngày tôi vẫn theo đội lao động đi ra xưởng sản xuất. Ra đấy thì trải chiếu dưới gốc cây ngồi đọc sách hoặc chơi với con chó, con mèo, có khi nằm khểnh, chờ hết giờ thì về trại. Cai tù xem cái sự ngồi chơi không của tôi là điều phải chấp nhận. Thế còn hơn là để tôi lượn từ đội này sang đội khác, đi từ đầu phân xưởng đến cuối phân xường, rồi săm soi, bắt lỗi hết chuyện nọ xọ chuyện kia. Lôi thôi lắm. Gì chứ trong tù, chuyện tiêu cực có kém gì ở ngoài xã hội. Từ giám trị cho đến cán bộ, dưới nữa là cánh tù nhân, hầu như ai chả có “phốt”. Nên cứ để tôi tự do nhàn rỗi ngồi dưới gốc cây cho khỏi lôi thôi, sinh chuyện.

Định hướng và đồng hành với các bạn trẻ

Ghi chép của Teresa Phạm Thanh Nghiên

 

Cha Giuse Lê Quang Uy

Lời dẫn: Giới trẻ ngày nay nói chung, cách riêng là giới trẻ Công giáo ít nhiều luôn bị lây nhiễm những khuynh hướng xấu của xã hội. Họ chạy theo những giá trị vật chất tầm thường, sống buông thả, không có định hướng, không có kế hoạch cho tương lai, dễ sa ngã, hư hỏng… Nhưng trước khi “trách cứ” người trẻ, có lẽ nên nhìn lại trách nhiệm của người lớn tuổi. Trước khi xét đến “giá trị” của người trẻ, cần nghiêm túc nhìn về “vai trò” của thế hệ đi trước trong vấn đề “định hướng” và “đồng hành” với các bạn trẻ.

TRƯỚC LẰN RANH CỦA THẢM HỌA CHỰC CHỜ

Không lâu trước đây, tôi có viết một status với đại ý rằng các tỉnh, các thành phố khác cần lên kế hoạch từ trước để tránh thảm cảnh như Thành Hồ hiện nay. Vì nếu có thời gian chuẩn bị mà không làm, là có tội.

NGÓ SAO TÀU MÀ NGẪM SAO TA

Đây là Triệu Vy, diễn viên đình đám hàng đầu của điện ảnh Hoa Lục, một trong những nghệ sĩ từng công khai lên tiếng ủng hộ Đường Lưỡi Bò phi lý của nhà nước Trung Hoa cộng sản. Nói một cách nôm na, hành động ấy của Triệu Vy thể hiện thái độ ngỗ ngược và sự k h.ố.n n.ạ.n với dân Việt. Triệu Vy người Hoa, không có nghĩa vụ bảo vệ lẽ phải cho dân Việt, nhưng ít ra có thể im lặng thay vì lên tiếng ủng hộ sự sai trái mà giới lãnh đạo quốc gia cô áp đặt cho các nước khác. Triệu Vy là một diễn viên tài năng, không ai phủ nhận. Tại một đất nước đông dân nhất thế giới, lại theo thể chế độc tài, để bước lên đỉnh cao danh vọng như Triệu Vy, cần có nhiều thứ khác mà việc vuốt ve chế độ, là điều kiện đầu tiên.

CHÚ ĐÁI HẢ CHÚ?

Nhà bác Tuân có dâu mới. Một cô gái hiền lành tuy có lúc hơi tàng tàng tính nhưng được cái thật thà, gặp sao nói vậy. Trước khi cưới về, bác đã biết như thế.

 

Một hôm đi chợ về, bác gặp ông hàng xóm ở đầu ngõ. Ông phàn nàn:

 

DÂN OAN VƯỜN RAU LỘC HƯNG: 12 NGÀY CHƯA NHẬN ĐƯỢC TRO CỐT NGƯỜI THÂN

Hôm 23/8, linh mục Phaolo Lê Xuân Lộc đăng trên trang facebook cá nhân một danh sách gồm những giáo dân tại Giáo xứ Lộc Hưng qua đời vì đại dịch covid-19. Kèm theo đó là dòng trạng thái “Trong 25 người thuộc giáo xứ Lộc Hưng qua đời, có nhiều người là “dân oan Vườn rau Lộc Hưng”. Đến thời điểm này, tin buồn không còn hiếm hoi. Thậm chí nhiều. Nhiều đến nỗi hình như ai cũng có tin buồn để đăng. Nhưng sáu chữ “dân oan Vườn rau Lộc Hưng” được nhắc tên lúc này, một lần nữa khiến không ít người nhói lòng.

NHỮNG CUỘC ĐỜI KHÁC SAU LẰN RANH KẼM GAI

Phạm Thanh Nghiên

Đây có lẽ là một trong những hình ảnh gây xúc động nhất giữa muôn vàn câu chuyện cần phải nhớ của Sài Gòn thời phong tỏa vì đại dịch. Tấm hình ghi lại cảnh một thiện nguyện viên (TNV) trong Chương trình “Bữa cơm nhân ái” (do cha Giuse Lê Quang Uy-Dòng Chúa Cứu Thế sáng lập), đang trao hộp cơm cho một bà cụ già lang thang trên đường phố khi Sài Gòn bị phong tỏa.

GIỌT NƯỚC MẮT NÀO CHO CÁC ÔNG?

“Chú báo cho “con Phượng” và cha biết là vợ của chú Phạm Văn Bé mới mất đêm qua rồi. Chú ghé trao quà cho chú Bé mà không kịp gặp cô rồi”. Lời báo tin được ghi lại bằng một đoạn video do ông Lượng (*) gửi cho cha Vinh Sơn và chị Phượng hôm mồng 4/8 khi ông thay mặt cha đi trao quà cho ông Phạm Văn Bé. Giữa lúc này, những lời nhắn như thế không chỉ là “tin buồn” cho riêng ai, nó là một mảnh ghép màu xám, thế chỗ cho những mảng màu khác trong bức tranh toàn cảnh u ám, thê lương của Sài Gòn.

NGƯỜI DI TẢN BUỒN

Nhạc sĩ: Nam Lộc
Nghiên hát.

Hơn 40 năm trước, người Việt di tản khỏi Sài Gòn. Hôm nay, hơn 40 năm sau kể từ ngày ấy, nhiều người Việt vẫn phải lũ lượt kéo nhau đi khỏi thành phố đẹp đẽ, lam lũ và mầu nhiệm này. Sài Gòn màu nhiệm một phần được tạo nên bởi những con người cực nhọc, lam lũ ấy đấy.

Vì đâu nên nỗi?

Cảm ơn nhạc sĩ Trần Vũ Anh Bình đã giúp thu âm và làm video này.

NHỮNG ĐÁM TANG KHÔNG NGƯỜI ĐƯA TIỄN

Dì Ba, em kế của má chồng tôi qua đời hai tuần trước. Hôm nhận được hung tin, hai vợ chồng tôi thảng thốt, và buồn. Nói thừa, người thân qua đời, ai chả buồn. Nhưng nỗi buồn thời phong toả, khác lắm. Tê tái, đeo đẳng mãi.

 

Không nghe thấy tiếng khóc, nhưng tôi vẫn cảm nhận được cơn rầu rĩ, nét bần thần của con trai dì Ba lúc nói chuyện qua điện thoại:

TÔI ĐÃ KHÓC, VÌ THẤY TỪNG CÓ MỘT MIỀN NAM ĐẸP ĐẼ ĐẾN KHÔNG NGỜ…

(Ghi chép của Tuấn Khanh)

Tuấn Khanh: Bài viết của chị tham gia cuộc thi viết Ký ức 30-4 do Sài Gòn Nhỏ tổ chức, là một trong những bài hiếm hoi ghi chép câu chuyện về chuyện không phải của mình mà là của gia đình chồng, kể lại một câu chuyện hoàn toàn khác với đời sống của một người lớn lên ở miền Bắc như chị…

Xin cho hỏi điều gì trong câu chuyện ấy khiến tác động, làm cho chị quyết định ghi chép lại?